Historia szkoły

Artykuł ukazał się
w „Gdyńskim Kwartalniku Oświatowym” nr 1/2009

Z historii Zespołu Szkół Ekonomiczno-Usługowych w Gdyni

Tradycje szkoły sięgają lat czterdziestych XX wieku. Przez wiele lat szkoła funkcjonowała pod nazwą Technikum Przetwórstwa Rybnego. Jej początki to Gimnazjum Przemysłowe Przetwórstwa Rybnego, które powstało 4 września 1947 roku. Dokument powołujący szkołę wydało Ministerstwo Przemysłu i Handlu. Początkowo, aż do 1955 roku, siedzibą szkoły był Sopot – szkoła podstawowa przy ul. Wejherowskiej.
Od 10 września 1947 roku zorganizowano przy Gimnazjum Szkołę Przemysłową dla pracowników przemysłu rybackiego. Cykl nauczania w obu szkołach był 3-letni. Obie szkoły dawały uprawnienia na poziomie I egzaminu kwalifikacyjno-czeladniczego.
Od roku 1950 szkoły te ulegają stopniowej likwidacji, a na ich miejscu powstają :
4 – letnie Technikum Przetwórstwa Rybnego, którego absolwenci uzyskiwali tytuł technika
technologa przetwórstwa rybnego,
2 – letnia Szkoła Zasadnicza, kształcąca wykwalifikowanych robotników dla przetwórstwa
rybnego.
Od 1 września 1955roku na mocy Zarządzenia nr 155 Prezesa Rady Ministrów z dnia 5 lipca 1955r. w sprawie zmiany przynależności administracyjnej Ministerstwo Przemysłu Mięsnego i Mleczarskiego przekazało szkołę Ministerstwu Żeglugi i jej siedzibę przeniesiono do budynku przy ulicy Grabowo 2 w Gdyni.
Od 1957 roku w wyniku reformy szkolnej przedłużono cykl kształcenia w Technikum Przetwórstwa Rybnego do lat 5. W 1967 roku w związku z przedłużeniem nauki w szkołach podstawowych do lat 8 – ponownie wprowadzono 4 – letni cykl kształcenia.
W swojej historii szkoła była nadzorowana przez różne resorty. Było to związane z faktem, iż przemysł rybny, podobnie jak szkolnictwo, przechodził szereg reorganizacji. Nadzór nad szkołą sprawowały : Ministerstwo Przemysłu i Handlu, Ministerstwo Przemysłu Rolnego i Spożywczego, Centralny Urząd Szkolenia Zawodowego, Ministerstwo Handlu Wewnętrznego, Ministerstwo Przemysłu Mięsnego i Mleczarskiego, Ministerstwo Żeglugi, Zjednoczenie Gospodarki Rybnej, Ministerstwo Oświaty i Wychowania.
W 25 rocznicę istnienia Technikum Przetwórstwa Rybnego otrzymało sztandar. W tym samym roku nadano imię. Patronem szkoły został Profesor Michał Siedlecki, wielki patriota, człowiek oddany morzu i dla niego żyjący.
Od 1 września 1983 roku do budynku zajmowanego przez szkołę przeniesiono dwa ostatnie roczniki Liceum Morskiego w Gdyni. Szkoły funkcjonowały pod wspólną dyrekcją do 1985 roku.
1 września 1985roku powołano 3-letnią Zasadniczą Szkołę Zawodową nr 5, w której wprowadzono kształcenie w oddziałach wielozawodowych, ponadto także kształcenie w następujących zawodach: operator maszyn i urządzeń przetwórstwa ryb, sprzedawca, kucharz, pracownik ruchu telekomunikacyjnego, aparatowy przetwórstwa mięsa, operator maszyn i urządzeń przemysłu spożywczego.
Szkoła starała się dostrzegać ogólne tendencje zmian w kształceniu, wymaganiach rynku pracy, co skutecznie wdrażała na miarę swoich możliwości. Dotyczyły one między innymi zastąpienia kształcenia w Technikum Przetwórstwa Rybnego o specjalności przetwórstwo ryb na kształcenie szerokoprofilowe w zawodzie technika technologii żywności. Realizowało tę zmianę Technikum Przemysłu Spożywczego. Wprowadzono kształcenie szerokoprofilowe w nowo powołanej Szkole Policealnej (1993r.), która kształciła w zawodzie technika technologii żywności. Wdrożono od 1 września 1995r. nowy model kształcenia w Liceum Technicznym o profilu usługowo-gospodarczym i ekonomiczno-administracyjnym ( 1 września 1996r.).
Od 1991roku rozpoczęły się istotne zmiany w systemie kształcenia zawodowego w szkole. Wówczas otwarto dodatkowo Technikum Gastronomiczne. Równocześnie powołano Zespół Szkół Przemysłu Spożywczego, w strukturze którego działały następujące typy szkół : Technikum Przetwórstwa Rybnego, Technikum Gastronomiczne i Zasadnicza Szkoła Zawodowa Nr 5 (J.Ambroży,1996 b.).
W roku szkolnym 1997/1998 w skład Zespołu wchodziły następujące typy szkół:
2 – letnia Szkoła Policealna kształcąca w zawodzie : technik technologii żywności,
5 – letnie Technikum Przemysłu Spożywczego kształcące w zawodzie : technik technologii żywności,
4 – letnie Technikum Gastronomiczne kształcące w zawodzie : technik technologii żywienia,
4 – letnie Liceum Techniczne kształcące w profilach : usługowo-gospodarczym i ekonomiczno-administracyjnym.
Dyrektorami szkoły byli kolejno : mgr Jan Bojanowicz (1947 – 1963), mgr Tadeusz Ruzga (1963 – 1984), mgr inż.Stefan Zyśk (1984 – 1989). W 1989 roku stanowisko dyrektora objął dr Jerzy Ambroży, który funkcję tę pełni do dnia dzisiejszego.
Zajęcia prowadzone były w 18 pracowniach i gabinetach przedmiotowych oraz pracowni komputerowej. Systematycznie podnoszono poziom wyposażenia technodydaktycznego poszczególnych pracowni (środki audiowizualne, zestawy taśm magnetofonowych, magnetowidowych).
Zajęcia praktyczne odbywały się głównie w zakładach produkcyjnych Trójmiasta – szkoła nie posiadała warsztatów szkolnych. Niegdyś uczniowie Technikum Przetwórstwa Rybnego odbywali wielomiesięczne rejsy szkoleniowe, w czasie których poznawali swój przyszły zawód. W zakresie realizacji praktycznej nauki zawodu szkoła współpracowała z zakładami przemysłu spożywczego, firmami gastronomicznymi, usługowymi i handlowymi.
Na uwagę zasługuje współpraca z zakładami przemysłu spożywczego : Dal-Pecsa Ltd, Wilbo Seafood, SEKO – spółka z o.o., Koga-Maris, Przedsiębiorstwo Produkcji Spożywczej RKJ, „Proryb”, „Stosłow”, Zakład Produkcji Konserw Rybnych „BIG”.
W wyniku przemian społeczno-ekonomicznych w latach 90 XX wieku w naszym kraju wielkim problemem stało się bezrobocie, zwłaszcza wśród młodych ludzi. Dlatego w 1995 roku postawiliśmy na nowy typ szkoły prozawodowej – Liceum Techniczne, które kształciło młodzież w dwóch profilach : usługowo-gospodarczym i ekonomiczno-administracyjnym.
Model kształcenia w Liceum technicznym różnił się od funkcjonującego w innych szkołach zawodowych. Pierwsze dwa lata nauki obejmowały kształcenie ogólne oraz kształcenie w zakresie przedsiębiorczości (komunikacja interpersonalna i elementy ekonomii). Kształcenie ogólnozawodowe rozpoczynało się od trzeciej klasy. Nauka odbywała się w ramach bloków tematycznych, które podzielono na moduły. Kształcenie w Liceum technicznym odbywało się w systemie zajęć laboratoryjnych, zajęć treningowych i praktycznych. Na uwagę zasługiwała też intensywna nauka dwóch języków obcych (niemieckiego i angielskiego). Podczas czteroletniej nauki w Liceum technicznym prowadzone były również inne zajęcia, które nie występowały w planach nauczania dotychczas prowadzonych szkół. Należały do nich, między innymi, zajęcia z zakresu wychowania sportowo-zdrowotnego, racjonalizacji i wynalazczości, edukacji czytelniczej i informacyjnej, matematyki stosowanej (J.Ambroży, 2000).
W związku z wprowadzeniem kształcenia w ramach liceum technicznego znacznie poprawiło się wyposażenie szkoły w nowoczesne środki dydaktyczne. Powstały dwie pracownie komputerowe. W jednej z nich odbywały się zajęcia z informatyki oraz klawiatury, czyli maszynopisania komputerowego (dla klas o profilu ekonomiczno-administracyjnym). W drugiej pracowni odbywały się zajęcia z bloku przedsiębiorczość, obejmującego zagadnienia komunikacji interpersonalnej, mikro- i makroekonomii, zarządzania firmą, prowadzenia działalności gospodarczej. Pracownia wyposażona była w sprzęt umożliwiający przeprowadzenie symulacji działalności firmy. Poszczególne stanowiska reprezentowały działy, jakie istniały w firmach (dział handlowy, dział finansowo-księgowy, sekretariat itd.).
Aby sprostać wymaganiom programowym Liceum Technicznego również biblioteka szkolna musiała przejść szereg zmian. Zbiory biblioteczne zostały umieszczone w czytelnym układzie tematycznym, skomputeryzowano katalogi. Uczniowie otrzymali do dyspozycji trzy stanowiska komputerowe, służące do przeglądania katalogów oraz realizacji innych prac za pomocą dostępnego oprogramowania (edytor tekstów, arkusz kalkulacyjny). Dziś zbiory biblioteki zawierają nie tylko woluminy zwarte i czasopisma, ale także bogaty zestaw materiałów audiowizulanych oraz multimediów, zarówno dla uczniów, jak i nauczycieli.
Od 1 września 2002 roku w związku z reformą szkolnictwa ponadgimnazjalnego, szkoła została przekształcona w Zespół Ekonomiczno-Usługowych i kontynuowała kształcenie prozawodowe na bazie Liceum Technicznego w I Liceum Profilowanym w profilach : ekonomiczno-administracyjnym, usługowo-gospodarczym i zarządzanie informacją (J.Ambroży, 2008 a,b) oraz w Szkole Policealnej w zawodzie technik obsługi turystycznej. Pod taką nazwą szkoła funkcjonowała do 31 sierpnia 2003 roku.

Z historii Zespołu Szkół Odzieżowych w Gdyni

Korzenie szkoły sięgają 1934 roku, kiedy w budynku przy ul. Morskiej 79 w Gdyni utworzono Żeńską Szkołę Przysposobienia w Gospodarstwie Rodzinnym, która liczyła dwa wydziały : gospodarstwa domowego oraz krawiecko-bieliźniarski i robót szydełkowych.
W roku szkolnym 1935/36 szkoła otrzymała nowy budynek przy ul. Morskiej 77, aktualnie będący siedzibą Zespołu Szkół Usługowych, co umożliwiło utworzenie Żeńskiego Gimnazjum Krawieckiego, 1-rocznej Żeńskiej Szkoły Przysposobienia Krawiecko-Bieliźniarskiego oraz Liceum Gospodarczego.
Po wojnie, w roku szkolnym 1945/46, kontynuowano kształcenie przedwojenne w ramach Zespołu Szkół, w skład którego wchodziły : Państwowe Gimnazjum Krawieckie, Państwowa Szkoła Przysposobienia w Gospodarstwie Rodzinnym, Państwowa Szkoła Krawiecko-Bieliźniarska. W latach pięćdziesiątych i sześćdziesiątych Zespół tworzyły : Technikum Odzieżowe, Zasadnicza Szkoła Odzieżowa, Zasadnicza Szkoła Skórzana, Zasadnicza Szkoła Gastronomiczna, Technikum Gospodarcze, Zasadnicza Szkoła dla Pracujących, Zasadnicza Szkoła Przyzakładowa „Arka”.
Przy okazji przeniesienia w 1965 roku Szkoły Ekonomicznej (zajmującej część budynku od 1935r.) do obiektu w Gdyni Orłowie (obecnie Zespół Szkół Administracyjno-Ekonomicznych) odzyskano drugie skrzydło budynku. Obiekt rozdzielono przydzielając jedną część Szkołom Odzieżowym, a drugą Szkołom Gospodarczym (przekształconym w 1968 roku w Zespół Szkół Zawodowych, a w 1978r. w Zespół Szkół Hotelarsko-Gastronomicznych) (J.Ambroży, 1996a). Szkoły Odzieżowe dysponowały wówczas 11 salami lekcyjnymi, 9 pracowniami warsztatowymi. Od tego momentu do 2001 roku w Zespole Szkół Odzieżowych funkcjonowały następujące typy szkół : Technikum Odzieżowe po Zasadniczej Szkole Odzieżowej, technikum Odzieżowe po szkole podstawowej, Zasadnicza Szkoła Odzieżowa , Międzyzakładowa Szkoła Zawodowa nr 3 dla Pracujących, Technikum Odzieżowe Wydział dla Dorosłych, Zaoczne Średnie Studium zawodowe, Szkoła Policealna Odzieżowa.
W 1986 roku Zespół Szkół Odzieżowych otrzymał sztandar oraz nadano imię szkole. Patronem został pisarz Władysław Stanisław Reymont.
Rok 2002 to rok istotnych zmian – w wyniku reformy systemu edukacji powołano II Liceum Profilowane o profilu kreowanie ubiorów, które rozwiązano (podobnie jak Zespół Szkół Odzieżowych) z dniem 31 sierpnia 2003 roku.
Zajęcia praktyczne uczniowie Zespołu Szkół Odzieżowych realizowali w warsztatach szkolnych, które wyposażone były w nowoczesny sprzęt – maszyny do szycia różnego typu.
W latach 80-tych szkoła dysponowała 7 pracowniami, krojownią, punktem usługowym i magazynem gotowych wyrobów. Obecnie baza lokalowo- sprzętowa to 4 pracownie warsztatowe. Szkoła współpracuje z wieloma zakładami Trójmiasta, Wejherowa, Rumi, Redy, Żukowa, Luzina, w których uczniowie odbywają praktyki zawodowe.
Dyrektorzy szkoły w latach 1934 – 2009:
• 1934 – 1936 Zofia Dowiat
• 1936 – 1938 Beata Kraska
• 1938 – 1939 A.Żaboklicka
• 1939 – 1940 Alicja Szlązak
• 1945 – 1950 Alicja Szlązak
• 1950 – 1970 Alfons Kosik
• 1970 – 1975 Zenon Choroś
• 1975 – 1984 Tomasz Wróblewski
• 1984 – 1986 Stanisław Kubica
• 1986 – 2003 Tadeusz Jóskowski
• 2003 – Jerzy Ambroży

budynek szkołaWspółcześnie : Zespół Szkół Usługowych w Gdyni

Na mocy Uchwały Rady Miasta Gdyni z dnia 26 lutego 2003 roku nastąpiło rozwiązanie Zespołu Szkół Odzieżowych w Gdyni. Cytowaną uchwałą włączono do Zespołu Szkól Ekonomiczno –Usługowych w Gdyni wszystkie typy szkół rozwiązanego Zespołu Szkół Odzieżowych. Z inicjatywy obecnego dyrektora powołano Zespół Szkół Usługowych w Gdyni. Jego siedzibę przeniesiono do budynku przy ulicy Morskiej 77.
Przez dwa lata Zespół Szkół Usługowych funkcjonował w dwóch budynkach odległych od siebie około 1000 metrów. (ul. Morska 77 i ul. Grabowo 2). Dopiero od 2005 roku, po remoncie i przystosowaniu budynku przy ulicy Morskiej 77, Zespół funkcjonuje pod jednym adresem. Natomiast zajęcia wychowania fizycznego odbywają się nadal w obiektach sportowych przy ul. Grabowo 2. W 2008 roku zakończono prace termomodernizacyjne budynku dzięki umowie Urzędu Miasta Gdyni z Narodowym Funduszem Środowiska z Norweskiego Mechanizmu Finansowego w ramach programów pomocowych Unii Europejskiej. Zakres prac obejmował modernizację systemów grzewczych, ocieplenie ścian i stropodachu, wymianę stolarki okiennej i drzwi wejściowych. W tym roku kontynuowana będzie wymiana posadzek w salach lekcyjnych i remont sanitariatu (w latach wcześniejszych wyremontowano sanitariaty, pomieszczenia szatni, wymieniono posadzki na wszystkich korytarzach i części sal lekcyjnych).
Obecna struktura Zespołu Szkół Usługowych :
I Liceum Profilowane o profilach :
– ekonomiczno-administracyjnym,
– usługowo-gospodarczym,
– zarządzanie informacją,
– socjalnym
Technikum Odzieżowe,
Zasadnicza Szkoła Zawodowa Nr 5,
Szkoła Policealna Nr 3.

Po przeanalizowaniu potrzeb środowiska lokalnego, wsparte informacjami z Wojewódzkiego Urzędu Pracy w Gdańsku i Powiatowej Rady Zatrudnienia w Gdyni w Zespole Szkół Usługowych w latach 1999 – 2007 kształciła się młodzież w Szkole Policealnej w zawodzie technik obsługi turystycznej, z możliwością uzyskania licencji pilota wycieczek, oraz w roku szkolnym 2005/2006 w zawodzie technika informatyka.

Aktualnie szkoła przygotowuje się do kształcenia młodzieży od 1 września 2009r.
w 4–letnim technikum w zawodach:
– technik obsługi turystycznej,
– technik organizacji reklamy.

W 2008 roku obchodziliśmy 5-lecie naszej działalności w nowym kształcie. Z tej okazji szkoła gościła władze samorządowe , przedstawicieli Pomorskiego Kuratorium Oświaty, przedstawicieli współpracujących z Zespołem Szkół Usługowych zakładów pracy i przedstawicieli związków zawodowych oraz dyrektorów szkół. Była to okazja do podsumowań i snucia planów na przyszłość.
W szkole funkcjonują 4 pracownie komputerowe, pracownia multimedialna, 12 sal lekcyjnych, 4 pracownie warsztatowe. Zajęcia sportowe odbywają się w pomieszczeniu sportowym w szkole oraz sali gimnastycznej przy ul. Grabowo 2.
W bibliotece szkolnej rozbudowano wypożyczalnię i czytelnię. Biblioteka jest w całości skomputeryzowana. Katalog biblioteczny jest dostępny w sieci internetowej, a obsługa wypożyczeń odbywa się za pomocą programu bibliotecznego MOL Optivum. Biblioteka pełni obecnie funkcję Internetowego Centrum Informacji Multimedialnej, wyposażonego w najnowocześniejszy sprzęt multimedialny z dostępem do internetu.
Zespół Szkół Usługowych zatrudnia 50 nauczycieli, w stopniach : 32 w stopniu nauczyciela dyplomowanego, 12 – mianowanego, 5- kontraktowego, 1 stażysty, oraz 19 pracowników administracji i obsługi.
Na szczególną uwagę zasługuje współpraca z Zakładami Odzieżowymi „Wybrzeże”, które oprócz wspomagania szkoły w zakresie nowoczesnych technologii wytwarzania odzieży, gwarantuje jednocześnie zatrudnienie absolwentom Technikum Odzieżowego i Zasadniczej Szkoły Zawodowej. Wspomaga również szkołę w działaniach promocyjnych kształcenia młodzieży w branży odzieżowej.
Szkoła ustawicznie dba o podnoszenie jakości swojej pracy, czego potwierdzeniem jest uzyskanie przez Liceum Techniczne Nr 1 w roku 2004 Pomorskich Certyfikatów Jakości Edukacji w zakresie następujących standardów :
Standard II. Przebieg kształcenia zapewnia uczniowi wszechstronny rozwój.
Standard IX. Organizacja i zarządzanie szkołą sprzyjają efektywnej pracy.
Standard X. Kompetencje i rozwój zawodowy pracowników umożliwiają pełną realizację
zadań edukacyjnych.
W 2005 roku Liceum Techniczne Nr 1 uzyskało Certyfikat w zakresie standardu :
Standard XII. Szkoła podejmuje różnorodne zadania na rzecz podwyższania jakości swojej pracy.
Technikum Odzieżowe w Gdyni uzyskało certyfikat w zakresie standardu :
Standard III. Ocenianie wewnątrzszkolne pełni funkcję motywująco-wspierającą.
W 2004 roku Zespół Szkół Usługowych zwyciężył w konkursie PHARE pt. „Promocja zatrudnienia i rozwój zasobów ludzkich”. Projekt został nagrodzony i szkoła otrzymała pracownię komputerową oraz sprzęt multimedialny na łączną wartość 20 tyś.euro.
Ponadto w Zespole Szkól Usługowych zwraca się uwagę na szczególną współpracę pedagoga-psychologa, czego wyrazem są uzyskane certyfikaty „Szkoły przyjaznej uczniom z dysleksją”.
Uczniowie Technikum Odzieżowego poza obligatoryjnym nauczaniem zawodu projektują i szyją kolekcje ubrań oraz uczestniczą w pokazach mody, podnosząc jakość uroczystości szkolnych i imprez na terenie Trójmiasta, m.in. pokaz mody na Międzynarodowych Targach Amberiff w Gdańsku w 2004 roku oraz w tym samym roku w ramach Jarmarku Dominikańskiego. Kolekcje szkolne bardzo często są nagradzane. Jednym z ostatnich sukcesów w tej dziedzinie było zakwalifikowanie się naszej uczennicy do finału Międzynarodowego Konkursu OF-FASHION.
Szkoła od 2002 roku organizuje dla młodzieży szkół gimnazjalnych Wojewódzki Konkurs Projektowania Ubiorów „Od projektu do realizacji”. Wychowanie i edukacja w Zespole Szkół Usługowych wykracza wielokrotnie poza podstawy programowe. Takim dowodem jest udział młodzieży w licznych konkursach przedmiotowych i zawodowych. Jest nim też w aspekcie wejście Polski do Unii Europejskiej zorganizowany w 2004 roku IV Pomorski Sejmik Szkolnych Klubów Europejskich.
Znamienitym sukcesem młodych projektantów z klas technikalnych był w roku 2007 wygrany konkurs organizowany przez Miast Gdynia pt. „„Moda współczesna inspirowana elementami kaszubskimi”. Autorskie projekty otrzymały I, II, III nagrody oraz 4 wyróżnienia. Fakt ten był inspiracją do prezentacji uczniowskich kolekcji ubrań podczas obchodów
w 2008 roku „Gdyńskiej Nocy Muzeów”.
Szeroko zakrojona promocja Zespołu Szkół Usługowych w mediach Trójmiasta (prezentacje kolekcji, dorobku szkoły, wygrane w konkursach) zjednoczyła dyrektora, byłych i obecnych pracowników pedagogicznych, administracji i obsługi w Dniu Jubileuszu 70-lecia Gdyńskich Szkół Odzieżowych w roku 2005. Wielopokoleniowe spotkanie nauczycieli i absolwentów oraz zaproszonych gości z trudem pomieściły obydwa budynki Zespołu Szkół Usługowych.
Patrząc optymistycznie w przyszłość jesteśmy przekonani, że będąc nowoczesną placówką edukacyjną, będziemy w dalszym ciągu kształcić gdyńską młodzież dla dobra miasta i regionu, nie tylko w odzieżownictwie, lecz także w innych obszarach zawodowych oraz ciekawych kierunkach. Bowiem prawidłowa, przemyślana struktura szkolnictwa ponadgimnazjalnego uwzględniająca również kształcenie zawodowe pozwala na sprostanie wymaganiom współczesnego rynku pracy (J.Ambroży, 2008 r.), przybliża także do realizacji Strategii Lizbońskiej – m.in. zwiększenia liczby studentów na kierunkach ścisłych, matematycznych i technicznych.

dr Jerzy Ambroży
Dyrektor
Zespołu Szkół Usługowych
w Gdyni

Literatura

1. Ambroży J. (2008a): Liceum profilowane – historyczne i współczesne modele. „Gdyński
Kwartalnik Oświatowy ” Nr 2.

2. Ambroży J. (2008b): Historyczne i współczesne modele liceum profilowanego.
„Pedagogika Pracy „ Nr 52.

3. Ambroży J. (2008c): Projektowanie powiatowej struktury szkolnictwa
ponadgimnazjalnego. „Edukacja Pomorska” Nr 30.

4. Ambroży J. (2000): Licea techniczne w byłym województwie gdańskim. „Pedagogika
Pracy ” Nr 36.

5. Ambroży J. (1996a): Przemiany, rozwój i dylematy szkolnictwa zawodowego miasta
Gdyni. „Szkoła Zawodowa” Nr 8.

6. Ambroży J. (1996b): Zespół Szkół Przemysłu Spożywczego w Gdyni. „Szkoła
Zawodowa” Nr 7.

Artykuł ukazał się
w „Gdyńskim Kwartalniku Oświatowym” nr 1/2009

Share Button